| De tuinen en parken van Valkenburg |
 |
 |
 |
Duur: ca. 3 uur
De start van deze wandeling is aan de historische Berkelpoort aan de Berkelstraat.
De Berkelpoort.
Valkenburg had ooit vijf stadspoorten. Daar zijn er nu nog twee van over: de Grendelpoort en de Berkelpoort. Deze stadspoort was lange tijd erg onder-komen. Zij werd in 1923 gerestaureerd voor een bedrag van 2100 gulden. Nu is deze historische stadspoort gelukkig weer gerestaureerd: kosten meer dan 500.000 euro. In 1977 is naast de Berkelpoort het voormalige poortwachterhuis fraai herbouwd. Tot ca. 1935 moest alle (auto)verkeer vanuit de richting Schin op Geul zich door deze smalle poort wringen om verder door Valkenburg richting Maastricht en Heerlen te rijden.
U gaat onder de Berkelpoort door en de eerste weg links naar het Berkelplein. Op het Berkelplein gaat u rechtdoor richting de Rabobank. Voorbij de Rabobank steekt u op de zebra over en na 20m gaat u linksaf. U loopt nu over het voetpad langs de Geul richting het centrum van Valkenburg. Enkele meters verder splitst de Geul zich in tweeën: de Geultak en de Molentak (naar rechts). Hier is een sluis aanwezig om de hoeveelheid water voor de Molentak ten behoeve van de watermolens in Valkenburg te regelen. Let op de omvangrijke restauratiewerken van de kademuren langs de Geul. Rechts achter de sluis is een vistrap aangelegd om o.a. de forel naar de hoger gelegen gedeelten van de Geul te laten zwemmen. U blijft het pad langs de Geul volgen, voorbij de Nicolaaskerk (links) tot bij kasteel Den Halder. Links van het kasteel ligt het Halderpark.
Kasteel Den Halder
Reeds in de 14e eeuw is er sprake van kasteel Den Halder, dat een leen vormde van het huis Valkenburg. Het was oorspronkelijk een versterkte hoektoren, die evenals de nog bestaande walmuren, de Berkel- en Grendelpoort, deel uitmaakte van de verdedigingswerken van de stad. Het huidige gebouw dateert uit 1635.
Park Kasteel Den Halder
Hier lagen de vroegere hoptuinen van de kasteelheer. Bij de stadswallen staat een fraai exemplaar van de zeldzame 'Paulownia'.
Via de uitgang recht voor u steekt u de Wilhelminalaan over en loopt u door de Koninginnelaan. In de Emmalaan gaat u naar links. Op de T-splitsing met de Plenkertstraat steekt u schuin over. Hier ligt het 15 Februariplein (lees op het bord waarom dit plein zo is genoemd). U gaat naar de hoek linksachter. Vanaf hier kunt u via 162 trappen omhoog gaan. U komt nu in het Kuurpark en gaat door het
openstaande toegangshek naar binnen.
U blijft het linker pad dat licht omhoog gaat volgen. Als u hier achterom kijkt dan heeft u een fraai uitzicht op de Wilhelminatoren en de Ruïne (kasteel van Valkenburg).
Boven rechts ligt Holland Casino en ernaast de parkeerplaats.
Holland Casino
Valkenburg heeft al meer dan 25 jaar een vestiging van het Holland Casino. Eerst in het centrum, waar nu sport en recreatiecentrum Polfermolen is gevestigd. Enkele jaren geleden werd het huidige imponerende casino gebouwd.
Links van de Cauberg ligt Thermae 2OOO.
Thermae 2OOO
Een unieke locatie waar u temidden van een rustgevend landschap heerlijk kunt ontspannen. Optimaal genieten van wat moeder aarde zorgzaam bewaarde; warm mineraalrijk thermaal water. Een weldaad voor lichaam en geest.
Aan het einde van de parkeerplaats, 15m voor het einde van het stalen hekwerk, gaat u rechts door een stalen hekje. Bij het hek staat een bord met de tekst ‘Ontwikkeling natuurbos’. U volgt het pad evenwijdig langs het hekwerk van de parkeerplaats. Op de T-splitsing naar rechts en de gele paaltjes volgen. U loopt over het slingerende bergpad, achter de parkeerplaats door, door het Polferbosch. Dit bos heette vroeger het Rotspark. Na een poosje wandelen en genieten ziet u aan de rechterkant in de diepte de gekleurde stoeltjes van het Openluchttheater.
Openluchttheater
Het openluchttheater ligt in een kleine vallei in het Rotspark. Hier bevond zich eerst de zogeheten ‘heksenkeuken’. De romantische sfeer die hier uitstraalt was omstreeks1900 de aanleiding om hier het openluchttheater te bouwen.
Het diepe, met een hek omheinde, gat ernaast is ontstaan door een instorting in de Gemeentegrot. Hier was vroeger een reuzentrap om van uit de Gemeentegrot, die zich onder in de mergel bevindt, naar het hoog gelegen Rotspark omhoog te gaan. U blijft het slingerende pad omlaag gemarkeerd door gele paaltjes volgen. Even verder passeert u een ruïne waarvan het dak verdwenen is. Ook ziet u enkele luchtschachten van de voormalige champignonkwekerij de Heidebloem die de champignons in de onderaardse gangen teelden. Het dalende pad loopt bijna beneden langs de krijtrotsen die boven de Romeinse catacomben uit steken.
Romeinse catacomben
De Romeinse Catacomben in Valkenburg zijn een met zorg gemaakte kopie van de catacomben in Rome. Op initiatief van Jan Diepen in samenwerking met architect Dr. Cuypers zijn ze tot in de kleinste details gekopieerd.
Langs de ingang van de Romeinse Catacomben bereikt u de Plenkertstraat waar u naar rechts gaat. Aan de linkerkant ligt Bierbrouwerij de Leeuw (vroegere kruitfabriek).
Bierbrouwerij De Leeuw
Bierbrouwerij De Leeuw is fraai gelegen aan de oever van het riviertje de Geul in Valkenburg. Het is gevestigd in een voormalige kruitfabriek. Het erbij gelegen waterrad uit 1886 staat op de monumentenlijst en voorzag in vroegere tijden in de energiebehoefte van de brouwerij. Het waterrad is het grootste exemplaar in Nederland, dat nog steeds in werking is. De brouwerij is helaas niet meer in bedrijf na de overname door de Belgische bierbrouwer Haecht.
Rechts liggen de oude Vuursteenmijnen.
De Vuursteenmijnen
De Vuursteenmijnen van Valkenburg waren in gebruik tussen ca. 4000 en 5000 voor Cr. De vuursteen van Valkenburg had een relatief grove korrel en was zeer geschikt voor het maken van bijlen. In deze Vuursteenmijnen werden de delvers met een soort koord door een gemaakte ronde koker naar beneden gelaten. De brokken vuursteen zaten opgesloten tussen krijt en moesten ondergronds in kleine gangen vrij gehakt worden. De tekening op de muur van de brouwerij laat zien hoe dat in zijn werk ging.
Na ongeveer 150m gaat u linksaf over de Polfermolenweg. Nadat u de brug over de Geul, tegenover pretpark de Valkenier, voorbij bent gaat u op de T-splitsing rechts.
Na ongeveer 50m. neemt u het pad rechts langs de Geul. Als u de parkeerplaats voorbij bent dan komt u in het Odapark.
Odapark
Het park maakte vroeger deel uit van het landgoed Den Halder. Hier staan mooie grote en oude bomen. Bij het Odapark komen beide waterlopen van de Geul weer bij elkaar, om als een riviertje verder te stromen.
U blijft het pad volgen tot op de T-splitsing, in de Koningin Julianalaan, waar u naar links verder gaat. Aan het einde van deze straat ligt voor u het Dersaborgpark.
Park Dersaborg
Hier ligt het stadhuis van Valkenburg. Hier kan men naald- en loofbomen bewonderen, naast enkele mammoetbomen en een zeldzaam exemplaar van de japanse Godsboom.
U gaat ongeveer 50m links en dan rechts via het hek van het park. Boven verlaat u het pad en gaat op de Werhyweg naar rechts. Op de T-splitsing voor u ligt het station aan de Stationstraat waar u naar rechts gaat.
Station Valkenburg
Het Valkenburgse station prijkt met recht op de lijst van monumentale gebouwen. Het uit 1853 stammende gebouw is het oudste nog in gebruik zijnde stationsgebouw in Nederland. Het prachtige uit mergelsteen opgetrokken station biedt door de vele torentjes met kantelen een burchtachtige aanblik. Ruim 150 jaar geleden lag dit stationnetje aan de spoorlijn Luik-Maastricht-Valkenburg-Heerlen-Aken. De wapens van deze plaatsen vindt u aan de voorzijde van het station in mergelsteen uitgehakt. Niet veel later kreeg deze spoorlijn aansluiting op het spoorwegstelsel vanuit noordelijk Nederland. Dat betekende het begin van het toerisme in Valkenburg.
Na 150m steekt u op het kruispunt de drukke Nieuweweg over. Rechts van u ligt Villa Via Nova (nu politiebureau) dat u voorbijgaat tot op de T-splitsing waar u naar rechts door de Hekerbeekstraat gaat. Op de volgende T-splitsing gaat u naar links over de Oosterweg die u rechtdoor blijft volgen tot na de sportvelden. Bij het zebrapad gaat u naar rechts en u volgt het pad dat een S-bocht maakt. Links kunt u via een hek, dat overdag open is, het Kasteelpark van Kasteel Oost betreden. Er naast ligt het kleine maar mooie dierenparkje gelegen achter kasteel Oost.
Kasteel Oost
In 1563 werd Kasteel Oost genoemd als hoeve en in 1587 als kasteel, toebehorende aan drossaard van het land van Valkenburg. Van het oude gedeelte resteren nog de westelijke vleugel en het verbindingsstuk met de
hardstenen vensteromlijstingen. In het kasteel is de mooie trouwzaal van de gemeente Valkenburg gevestigd. De pilasters van het smeedijzeren toegangshek zijn bekroond met wapenleeuwen.
Om verder te gaan keert u terug naar het pad en gaat via een bruggetje over de Geul. Op de T-splitsing gaat u links en op de volgende T-splitsing gaat u rechts. U bent nu in het Geulpark met haar prachtige gelegen, grote vijverpartij. Op de kop van de vijver ter hoogte van het bejaardentehuis neemt u het pad naar rechts dat
via een bruggetje langs het bejaardentehuis Oosterbeemd ligt.
Bij de kleine rotonde houdt u rechts aan. Vervolgens steek u de Wethouder Paulssenlaan over en loopt door de Oosterbeekstaat terug naar het Berkelplein, Vandaar terug naar de Berkelpoort waar u de wandeling begonnen bent.
|
